Άρθρα

Συνέντευξη: Fashion Revolution

Hey you!Τι σου έχω σήμερα; Το barbara.gr ζήτησε να κάνει μια αποκλειστική συνέντευξη, με την Δρ Φιόρη Ζαφειροπούλου.

Η Φιόρη Ζαφειροπούλου είναι ιδρύτρια του SOFFA, εργοστασίου Μόδας στην Ελλάδα και συντονίστρια στην χώρα μας, στο παγκόσμιο πρόγραμμα Fashion Revolution.

Αν δεν είσαι πιστός μας follower στα social ή τακτικός αναγνώστης μας, ( να γίνεις, χιχι) θα δεις οτι έχουμε μιλήσει και σε κάποιο άλλο άρθρο για το FS και τις δράσεις του.

Θα ήθελα να μιλήσω πολύ για Φ.Ζ. και το αξιοθαύμαστο πραγματικά βιογραφικό της, ωστόσο σήμερα θα μιλήσουμε για το Fashion Revolution και τις δράσεις του.

Πάρε λίγα λεπτά, αγαπητή και αγαπητέ, μήπως και οι παρακάτω λέξεις σε εμπνεύσουν και δώσουν μια άλλη διάσταση στο τι είναι το sustainability στον κόσμο της μόδας.

Ξεκινάμε…??

M: Γεια χαρά! Εμείς σας ξέρουμε και σας θαυμάζουμε, θα θέλαμε όμως, να κάνουμε spread the word, για τον οργανισμό σας.  Πείτε μας, πώς ξεκίνησε, τι είναι αυτο που σας έκανε να θέλετε να ασχοληθείτε με τη βιώσιμη μόδα. 

  Φ.Ζ.:  Στις 24 Απριλίου του 2013, το εργοστάσιο του συγκροτήματος Rana Plaza στο Μπαγκλαντές κατέρρευσε με αποτέλεσμα τον απολογισμό περισσότερων από 1.100 θυμάτων. Με αφορμή αυτή την τραγωδία, την ίδια χρονιά, 3 μήνες αργότερα δημιουργήθηκε το παγκόσμιο κίνημα του Fashion Revolution.

   Το Fashion Revolution είναι το μεγαλύτερο παγκόσμιο κίνημα ακτιβισμού στο χώρο της μόδας διεκδικώντας μια πιο βιώσιμη, δίκαιη, ασφαλή, καθαρή και διαφανή βιομηχανία μόδας. Θέτουμε ένα ερώτημα: #WhoMadeMyClothes. Αγαπάμε την μόδα αλλά δεν θέλουμε τα ρούχα μας να γίνονται αιτία εκμετάλλευσης των ανθρώπων και καταστροφής του πλανήτη μας. Ζητάμε ριζικές και επαναστατικές αλλαγές. Αυτό είναι το όνειρο μας. To 2019 συμμετείχαν ενεργά πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι σε 107 χώρες και μέσω των κοινωνικών δικτύων είχαμε reach 289 εκατομμύρια άνθρωποι και 700 εκατομμύρια impressions έγιναν 170,000 ποστ με χρήση του χάσταγκ #fashionrevolution.

   Το Fashion Revolution απαρτίζεται από ανθρώπους από όλο τον κόσμο, σχεδιαστές,  ακαδημαϊκούς, παραγωγούς ενδυμάτων, εργαζόμενους στο χώρο της μόδας αλλά και απλούς  ανθρώπους που αγαπούν τη μόδα και αυτοπροσδιορίζονται ως πολίτες του κόσμου.

M: Σε τι τομείς εμπλέκεται το fashion revolution 

Φ.Ζ: Ζούμε σε συνθήκες κλιματικής κρίσης. Ο κλάδος της μόδας και της κλωστοϋφαντουργίας είναι ένας από τους μεγαλύτερους ρυπογόνους κλάδους καθώς και δημιουργούς απορριμμάτων. Η βιομηχανία εξακολουθεί να είναι αδιαφανής με εκτεταμένη εκμετάλλευση ανθρώπων στις εφοδιαστικές της αλυσίδες. Ποτέ ξανά στην ανθρωπότητα δεν είχαμε τόσους πολλούς ανθρώπους στο πλανήτη μας να ζουν σε συνθήκες δουλείας και η μόδα κυριαρχεί στη δημιουργία αυτής της πραγματικότητας. Τα Brands και τα εμπορικά καταστήματα εξακολουθούν να μην αναλαμβάνουν επαρκή ευθύνη για τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων στα εργοστάσια, για τις περιβαλλοντικές συνέπειες των υλικών που χρησιμοποιούν ή για τις συνέπειες που έχουν τα προϊόντα που παράγουν στην υγεία των ανθρώπων, των ζώων και της ζωής στο πλανήτη μας.

Επομένως οι τομείς στους οποίους επικεντρώνεται το Fashion Revolution είναι η κατανάλωση, η σύνθεση των ρούχων μας, οι συνθήκες υπό τις οποίες παράγονται και οι συλλογικές διεκδικήσεις στο κλάδο.

M: Τι ρόλο θέλετε να παίξει το fashion revolution στο ρόλο της βιώσιμης μόδας στην Ελλάδα 

Φ.Ζ. : Το Fashion Revolution βασίζεται στο Theory of Change. Η θεωρία αυτή αποσκοπεί στην αναδιανεμημένη και περισσότερο ίση ισορροπία δύναμης εντός της παγκόσμιας βιομηχανίας μόδας. Σε ένα μεγαλύτερο και ισχυρότερο εργατικό κίνημα στην παγκόσμια βιομηχανία μόδας. Σε μια παγκόσμια βιομηχανία μόδας που θα εργάζεται για να διατηρήσει πολύτιμους πόρους και να αναγεννήσει οικοσυστήματα. Στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας διαφάνειας και ανάληψης ευθυνών σε όλη την αξιακή αλυσίδα. Θέλει να δώσει ένα τέλος στην κουλτούρα προϊόντων μιας χρήσης και να δημιουργήσει ένα σύστημα όπου τα υλικά και τα  υφάσματα θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης και τίποτα δεν θα πηγαίνει χαμένο.Η κληρονομιά, η χειροτεχνία και οι τοπικές σοφίες θα αναγνωρίζονται και θα εκτιμώνται!

 M: Ποιό πιστεύετε οτι είναι το μέλλον της ηθικής μόδας στην Ελλάδα και παγκόσμια 

Φ.Ζ.: Μια νέα συνείδηση έχει ήδη γεννηθεί στο κόσμο, μια νέα κουλτούρα συνειδητής διαβίωσης. Οι άνθρωποι που ζουν συνειδητά βλέπουν τελείως διαφορετικά και ολιστικά τη ζωή τους. Δεν μπορείς να ενδιαφέρεσαι για την καταπολέμηση της παγκόσμια φτώχειας και να μην σε νοιάζει η εκμετάλλευση των παιδιών στη παραγωγή των ρούχων σου ή η θυσία τόσων ψυχών ζώων υπό φρικτές συνθήκες για τη διατροφή σου. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που δεν αντέχει την ανισότητα των φύλων. Ο νέος αυτός άνθρωπος που είναι πιο πιθανό να ανήκει στη Generation Z ή στους millennials έχει μια αυξημένη ευθύνη. Είναι ένας άλλος τρόπος προσέγγισης της ζωής μας. Αρχικά φαίνεται πιο δύσκολος, αλλά όσο πιο συνειδητά ζει κανείς τόσο πιο στοχευμένη και εύκολη γίνεται η ζωή του.

 Έχουμε μεγάλη δύναμη σαν καταναλωτές και τα τελευταία τρία χρόνια βλέπουμε μεγάλες αλλαγές στη παγκόσμια βιομηχανία μόδας λόγω των πιέσεων των καταναλωτών.

Η αγοραστική μας συμπεριφορά υποχρεώνει τον κλάδο σε αλλαγή δικής του συμπεριφοράς. Στην έρευνα καταναλωτών που έκανε το Fashion Revolution το 2018 στην Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία και Γερμανία σε ηλικίες από 16-75 απαντήσαμε πώς:

  • περισσότεροι από ένας στους τρεις ανθρώπους δήλωσαν ότι εξετάζουν τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά την αγορά ρούχων.
  • Το 84% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να αντιμετωπίζουν την παγκόσμια φτώχεια
  • Το 85% δήλωσε ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή.
  • 72% του κοινού είπε ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να κάνουν περισσότερα για να βελτιώσουν τη ζωή των γυναικών που κάνουν τα προϊόντα τους
  • 80% είπε ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να αποκαλύπτουν τους κατασκευαστές τους.
  • Η πλειονότητα των ερωτηθέντων (68%) συμφώνησαν ότι η κυβέρνηση οφείλει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διασφάλιση της βιώσιμης παραγωγής ενδυμάτων.
  • Τα τρία τέταρτα των ανθρώπων συμφώνησαν ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να υποχρεούνται από το νόμο να προστατεύουν το περιβάλλον σε κάθε στάδιο της παραγωγής, 
  • Το 77% συμφώνησε ότι οι μάρκες μόδας θα πρέπει να υποχρεούνται από το νόμο να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων όσων εμπλέκονται στην παραγωγή των προϊόντων τους. 

Τα τελευταία 4 χρόνια μετράμε τα 200 μεγαλύτερα brands του πλανήτη στο ετήσιο Fashion Transparency index. Κατά μέσο όρο το 2019 έγιναν 12% πιο διαφανή, luxury brand αυξήσε 22% την διαφάνεια του. Όμως κανείς στην έρευνα δεν είναι πάνω από το 64% διαφάνειας.

Πριν τρία χρόνια ήξερα 5 βιώσιμα brands στην Ελλάδα σήμερα έχουμε μια λίστα από ενδεχόμενα 78 ελληνικά βιώσιμα brands να αξιολογήσουμε.

Όσο περνάνε τα χρόνια, όσο εντείνονται οι δράσεις μας και κινητοποιουμαστε, όσο αυξάνεται η ζήτηση για μια μόδα βιώσιμη και ηθική , τόσο πιο γερά αυτή θα εδραιώνεται στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως!

M:  Τι πιστέυτε οτι πρέπει να γίνει απο την ανθρωπότητα για την υποστήριξη του κινήματος 

Φ.Ζ. : Η υποστήριξη του κινήματος και η επίτευξη αυτής της ριζικής αλλαγής είναι εφικτό να επέλθει με τις εξείς κινητοποιήσεις:

  • Με την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού και την εκπαίδευση των ανθρώπων σχετικά με τις συστημικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια βιομηχανία μόδας
  • Με την δημιουργία ενός ποικιλόμορφου κινήματος, με την κινητοποίηση των κοινοτήτων και την συγκέντρωση των ανθρώπων όλου του κόσμου για λήψη συλλογικής δράσης
  • Με το να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να κατανοήσουν τις επιπτώσεις των ρούχων τους και πώς μπορούν να επηρεάσουν την παγκόσμια βιομηχανία μόδας
  • Με την συνεργασία με καλλιτέχνες και ακτιβιστές για να διαμορφώσουμε εκ νέου ισχυρές αφηγήσεις ενσωματωμένες στην κουλτούρα της μόδας
  • Με την δημιουργία εργαλείων που θα επιτρέψουν στους ανθρώπους να χρησιμοποιούν την φωνή τους και να κάνουν αλλαγές στην προσωπική τους ζωή και εργασία
  • Με το να δώσουμε κίνητρο στους ανθρώπους να καταναλώνουν λιγότερα, να εκτιμήσουν την ποιότητα και να φροντίζουν περισσότερο τα ρούχα τους
  • Με την παροχή μιας πλατφόρμας που θα επιτρέπει μεγαλύτερη ορατότητα και θα βάζει λιγότερα εμπόδια ανάμεσα στους καταναλωτές και παραγωγούς
  • Με την διενέργεια έρευνας που θα φωτίσει τις πρακτικές και επιπτώσεις της βιομηχανίας
  • Με το να δώσουμε κίνητρα για την προώθηση διαφάνειας και την ανάληψης ευθύνης σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού
  • Με το να γίνουμε υπέρμαχοι των πολιτικών αλλαγών και να επηρεάσουμε τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση

M: Τι θα λέγατε στον μέσο καταναλωτή 

Φ.Ζ.: Αν κάνουμε όλοι μας τη σύνδεση ανάμεσα στις καθημερινές μας επιλογές μόδας και την μοντέρνα δουλεία που κρύβεται από πίσω, ανάμεσα στις καθημερινές μας επιλογές μόδας και τη κλιματική κρίση που προκαλούν τότε αυτόματα, θα αλλάξουν τα κριτήρια επιλογής προϊόντων.  Είναι σημαντικό οι Έλληνες καταναλωτές να αλλάξουν τις πεποιθήσεις τους, ώστε όταν τους ρωτήσουμε να δώσουν τις απαντήσεις που έδωσαν και οι υπόλοιποι ευρωπαίοι γείτονες μας και έτσι να μας δώσουν τα εργαλεία να διαπραγματευτούμε αλλαγές και στον κλάδο μόδας στη χώρα μας. Γιατί η απάντηση που παίρναμε μέχρι σήμερα από τους ιθύνοντες, είναι πως κανένας καταναλωτής στην Ελλάδα δεν ενδιαφέρεται για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την καταστροφή του πλανήτη μας και της παγκόσμιας υγείας και πως κανένας δε είναι διατεθειμένος να πληρώσει παραπάνω για να διακόψει και τις δυο αυτές πραγματικότητες. 

M: Ποιά είναι τα πρώτα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσει ένας καταναλωτής που τώρα θέλει  να καταναλώνει πιο υπεύθυνα και να στηρίξει έμπρακτα τον πλανήτη.

Φ.Ζ.: Προκειμένου να καταπολεμήσουμε την κλιματική κρίση και να προστατεύσουμε πολύτιμους φυσικούς πόρους, πρέπει να επανεξετάσουμε την κατανάλωση-as-usual. Πρέπει να επανεξετάσουμε ολόκληρο το σύστημα, περνώντας από ένα μοντέλο που βασίζεται στην υπερκατανάλωση και τη δυνατότητα διάθεσης σε ένα μοντέλο που είναι κυκλικό, όπου τα υλικά και τα προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πολύ περισσότερο. Πρέπει να αγκαλιάσουμε νέους τρόπους απόλαυσης των ρούχων μας όπως η ανταλλαγή, η ενοικίαση και η αγορά μεταχειρισμένων.

Υπάρχουν περισσότεροι άνθρωποι στη σκλαβιά σήμερα από ποτέ στην ιστορία. Εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάζονται να εργάζονται, με πολύ μικρή ή καθόλου αμοιβή, υπό την απειλή της βίας. Από την παιδική εργασία στους τομείς βαμβακιού στους συνδεμένους τομείς εργασίας στα εργοστάσια ενδυμάτων, η παγκόσμια βιομηχανία μόδας είναι ένας από τους μεγαλύτερους συνεισφέροντες στη σύγχρονη σκλαβιά, όμως παραμένει ένα κρυμμένο έγκλημα. Ζητούμε μεγαλύτερη διαφάνεια μεταξύ των εφοδιαστικών αλυσίδων, από το χωράφι στο εργοστάσιο έως την αποθήκη, προκειμένου να ξεριζωθούν οι χειρότερες μορφές εκμετάλλευσης. Για αυτό λοιπόν ρωτάμε πριν αγορασουμε κάτι #WhoMademyClothes?

Τα ρούχα μας είναι κατασκευασμένα από υλικά και διαδικασίες που απαιτούν την εξόρυξη φυσικών, μη ανανεώσιμων πόρων και παράγουν σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ο πολυεστέρας αντιπροσωπεύει περίπου το 60% της παγκόσμιας παραγωγής ινών, είναι ένα κοινό πλαστικό και είναι κατασκευασμένο από αργό πετρέλαιο. Όταν πλένουμε ρούχα κατασκευασμένα από συνθετικές ίνες όπως ο πολυεστέρας, ρίχνουν χιλιάδες μικροπλαστικά στις πλωτές οδούς μας, βλάπτοντας ενδεχομένως την ανθρώπινη υγεία και τη βιοποικιλότητα. Ρωτάμε  #WhatsInMyClothes?

  • Τραβήξτε μία selfie photo που να δείχνει την ετικέτα των ρούχων σας, tag το όνομα του brand στα social media και ρωτήστε #whomademyclothes
  • Υπογράψτε το Μανιφέστο και μοιραστείτε το όραμά μας για μια ασφαλέστερη, πιο δίκαιη και καθαρότερη βιομηχανία μόδας
  • Γράψτε σε ένα brand και ζητήστε τους να είναι πιο διαφανείς και να δεσμευτούν να πληρώνουν τους μισθούς διαβίωσης.
  • Απευθυνθείτε στους πολιτικούς της χώρας σας και πείτε τους ότι θέλετε καλύτερες συνθήκες για τους εργαζόμενους και μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στη βιομηχανία της μόδας σε όλο τον κόσμο.
  • Δοκιμάστε ένα #Haulternative: επιδιορθώστε, επαναχρησιμοποιήστε, ανακυκλώστε, προσαρμόστε ή ανταλλάξτε τα ρούχα σας με έναν φίλο www.fashionrevolution.org/haulternative
  • Ελέγξτε το Fashion Transparency Index, 
  • Γράψτε την ιστορία ενός ρούχου που αγαπάτε και που σημαίνει πολλά για εσάς. fashionrevolution.org/yourlovestory 
  • Οργανώστε ή παρακολουθήστε μια εκδήλωση Fashion Revolution στην κοινότητά σας www.fashionrevolution.org/events

M: Τι θα λέγατε στις μεγάλες βιομηχανίες 

Φ.Ζ.: Για τη παραγωγή ενός ρούχου εργάστηκαν οι αγρότες στα χωράφια, οι εκκοκκιστές, οι νηματοποιοί, οι κλωστοϋφαντουργοί, τα βαφεία, οι σχεδιαστές, οι πατρονίστ, τα κοπτήρια, τα εκτυπωτήρια, οι ράφτες που αφιέρωσαν ώρες για να κεντήσουν και να συρράψουν το κάθε χειροποίητο κομμάτι, οι παραγωγοί των ετικετών και της συσκευασίας, οι μεταφορείς, οι πωλητές και φυσικά όλοι οι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων αυτών των σταδίων της εφοδιαστικής αλυσίδας παραγωγής ενός ρούχου. Πως γίνεται ένα μπλουζάκι να κοστίζει 10ε; πολύ απλά διότι δεν έχει πληρωθεί κανείς στη παραγωγή του! Έτσι λοιπόν φτάνουμε στα 25εκ ανθρώπων να ζουν υπό συνθήκες δουλείας και έτσι καταλήγουμε οι άνθρωποι αυτοί να ξεριζώνονται από τα κράτη τους για να διεκδικήσουν την ελεύθερη και αξιοπρεπή τους διαβίωση στα δικά μας. Πρέπει να κάνουμε τη σύνδεση ανάμεσα στα προϊόντας μόδας που καταναλώνουμε και τις ζωές των ανθρώπων που υποφέρουν, ανάμεσα στο trendy ρούχο μας και τη κλιματική κρίση που απειλεί την επιβίωση μας. Επομένως, πρέπει να υπενθυμίσουμε στα μεγάλα brands ότι είναι ανάγκη να δοθεί ένα τέλος στην ανθρώπινη και περιβαλλοντική εκμετάλλευση που συμβαίνει μέσα στην παγκόσμια βιομηχανία μόδας και να υπάρξουν ασφαλείς και αξιοπρεπείς εργασιακές συνθήκες και μισθοί για όλα τα μέλη της αλυσίδας εφοδιασμού. Η διαφάνεια είναι το παν!

Μ: Πείτε μας κάτι σχετικά με την τέχνη και αφήστε μας με μια συμβουλή

Φ.Ζ.: Η μόδα είναι μια μορφή τέχνης και αντανακλά στις δημιουργίες της όλα τα θέματα αυτά που εμπνέουν τους καλλιτέχνες να δημιουργήσουν. Ο τρόπος που ντυνόμαστε δηλώνει τη κουλτούρα μας και τις ανησυχίες μας. Το όραμά μας για το μέλλον είναι μια παγκόσμια βιομηχανία μόδας που να διατηρεί και να αποκαθιστά το περιβάλλον και να βάζει την αξία των ανθρώπων πάνω από την ανάπτυξη και το κέρδος. Μπορείς να συμβάλλεις και εσυ σε αυτό με τον πιο απλό τρόπο: αναρωτήσου “Who made my clothes?”

Και κάπου εδώ τελειώσαμε, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Δρ. Φιόρη Ζαφειροπούλου και το team της για τον χρόνο και τις σημαντικές πληροφορίες που μας έδωσαν.

Όπως πάντα, θα σου αφήσω κάποια links για να κάνεις τη δική σου έρευνα επί του θέματος (άλλωστε για θέμα πρόκειται)

https://www.instagram.com/fashrev_mlt/?hl=el 

https://www.fashionrevolution.org/tag/who-made-my-clothes/

Δρ Φιόρη Ζαφειροπούλου Συντονίστρια Ελλάδος Fashion Revolution & Ιδρύτρια Κοινωνικού Εργοστασίου Μόδας- SOFFA

 

Mε αγάπη,

H SlowFashionista σου,

Μαργαρίτα