Άρθρα

Πώς θα ενισχύσετε την αυτοεκτίμηση των παιδιών σας

Το παιδί σκέφτεται και αντιλαμβάνεται τον κόσμο με διαφορετικό τρόπο από ότι οι ενήλικες. Ζει στον δικό του παιδικό κόσμο. Αν θέλουμε να καταλάβουμε το παιδί μας πρέπει να προσπαθήσουμε να δούμε μέσα από τα δικά του μάτια και να ακούσουμε μέσα από τα δικά του αυτιά. Πρέπει να δώσουμε αρκετή αγάπη ώστε να νιώσει ασφάλεια και σιγουριά και πολλά καλά ερεθίσματα ώστε να αναπτυχθεί σωστά.

Η ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης είναι πολύ σημαντική για την ψυχική υγεία του παιδιού. Βάζει τα θεμέλια για την διαμόρφωση της προσωπικότητας του και της ομαλής προσαρμογής με το περιβάλλον  και τους συνανθρώπους του.

Η αυτοεκτίμηση είναι η επίγνωση της σημαντικότητας του ως ιδιαίτερο άτομο και η ικανότητα να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Ένα παιδί με θετική αυτοεικόνα έχει χαμηλό βαθμό άγχους, καλή προσαρμογή, περιέργεια για μάθηση γνώσεων και νέων πραγμάτων και αποτελεσματικές διαπροσωπικές σχέσεις. Σε αντίθεση ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση έχει κακή αυτοεικόνα, αρκετό άγχος και είναι ανώριμο για την ηλικία του. Δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει σε νέες καταστάσεις, είναι προσκολλημένο και νιώθει  συναισθήματα μοναξιάς. Είναι αρκετά πιθανό να έχει χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο και να δυσκολεύεται να ενταχθεί σε νέες παρέες με συνομήλικους του.

Μερικές από τις πολλές πρακτικές συμβουλές που μπορούν οι γονείς να ακολουθήσουν είναι οι παρακάτω:

Να μην κάνετε  σύγκριση της επίδοσης του παιδιού με αυτή του αδελφού-αδελφής του σε σχέση με το σχολείο αλλά ούτε και σε άλλες ανάλογες καταστάσεις.

Να παρέχετε στα παιδιά σας ευκαιρίες για εξωσχολικές δραστηριότητες όπως αθλήματα, χόμπι, παιδικές κατασκηνώσεις όπου το παιδί μαθαίνει νέες γνώσεις ανεξαρτητοποιείται, και εντάσσεται σε κοινωνικές ομάδες.

Να χρησιμοποιείτε  πολύ συχνά τον έπαινο, την επιβράβευση για τις σωστές πράξεις και την σωματική επαφή όπως αγκαλιές, χάδια και φιλιά.

Να αποφεύγετε εντελώς τις έντονες φωνές – διαμάχες, το ξύλο, τις βωμολοχίες και να αυξήσετε τον διάλογο. Το παιδί μιμείται τους γονείς του στην συμπεριφορά και θα πρέπει να του προσφέρουμε σωστά πρότυπα αν θέλουμε να ακολουθούν σωστές συμπεριφορές.

Πολλοί γονείς ζητούν να αλλάξουν συμπεριφορά τα παιδιά τους και να γίνουν πιο αυτόνομα χωρίς όμως οι ίδιοι οι γονείς να αλλάζουν προς την σωστή κατεύθυνση με αποτέλεσμα η αλλαγή του παιδιού να μην υφίσταται.

Αποφύγετε την υπερπροστασία των παιδιών διότι τα παιδιά δεν θα μπορέσουν να αυτονομηθούν ούτε να νιώσουν πως έχουν τις δικές τους δυνάμεις να νικήσουν κάποιες δυσκολίες.

Μάθετε στα παιδιά σας πως κανείς δεν είναι τέλειος άρα το να κάνουν κάποια λάθη είναι ανθρώπινο και μερικές φορές αναγκαίο ώστε να μπορέσουν να μάθουν από τα λάθη τους. Το να μάθουν να ζητάνε συγνώμη είναι και αυτό αρκετά σημαντικό.

Να επικοινωνείτε  με το παιδί σας με ενδιαφέρον και ειλικρίνεια ώστε να μάθουν τα παιδιά να εκφράζουν τα συναισθήματα τους και να έχουν κάποιον να συζητήσουν όταν υπάρχει ανάγκη.

Τα παιδιά πρέπει να βιώνουν συναισθήματα χαράς, λύπης, απογοήτευσης ώστε να είναι έτοιμα ανά πάσα στιγμή για οποιοδήποτε γεγονός να το αντιμετωπίσουν. Με το να δημιουργούμε μια ασπίδα προστασίας πάντα γύρω τους δεν τα βοηθάμε διότι η ζωή περιλαμβάνει, χαρά και λύπη και φυσικά δεν είναι πάντα ρόδινη.

Προσπαθήστε  να τονίζετε τα θετικά χαρακτηριστικά του παιδιού και μην το μειώνετε ειδικά μπροστά σε τρίτους.

Βοηθήστε το παιδί να αντιμετωπίζει με χιούμορ ακόμη και τα δυσάρεστα γεγονότα.

Ενθαρρύνετε το παιδί να βάζει στόχους υψηλούς αλλά πραγματοποιήσιμους ώστε να μάθει από νωρίς να προσπαθεί. Δεν είναι σωστό να του τα δίνουμε όλα εύκολα και έτοιμα.

Μάθετε το από νωρίς να εκτιμά αυτά που έχει και όχι να απογοητεύεται για αυτά που δεν έχει.

Μάθετε το επίσης να αγαπάει τα ζώα και το περιβάλλον αν θέλετε το παιδί σας να αναπτύξει μια πολιτισμένη και υγιή προσωπικότητα. (Ο τραυματισμός – κακοποίηση  των ζώων σύμφωνα από τον νόμο απαγορεύεται με αυστηρές κυρώσεις). Σε αντίθετη περίπτωση το παιδί θα έχει προβλήματα επιθετικότητας. Η προσωπικότητα αναπτύσσεται στην παιδική ηλικία άρα προλάβετε το παιδί σας πριν είναι αργά. Ελέγχετε τα άτομα που κάνει παρέα και εξακριβώστε αν αυτά είναι σωστά πρότυπα για το παιδί σας.

Προτρέψτε το παιδί σας να εκτιμά τον εαυτό του και τους άλλους ανθρώπους και μην δίνετε μηνύματα ρατσισμού άθελα σας.

Μάθετε του να μην είναι παθητική προσωπικότητα ούτε και επιθετική αλλά δυναμική και διεκδικητική. Η παθητική συμπεριφορά δημιουργεί ανασφάλεια, φόβο και υποχωριτικότητα με αποτέλεσμα τα θέλω του και οι ανάγκες του να είναι λιγότερο σημαντικά από τους άλλους. Η επιθετική συμπεριφορά από την άλλη μεριά δημιουργεί επιθετικότητα και παραβίαση των δικαιωμάτων των άλλων. Τα θέλω του και οι ανάγκες του είναι περισσότερο σημαντικά από των άλλων. Σε αντίθεση με τα παραπάνω η δυναμική – διεκδικητική συμπεριφορά δηλώνει ειλικρινή εξωτερίκευση των συναισθημάτων. Τα θέλω του και οι ανάγκες του είναι εξίσου σημαντικά με των άλλων με αποτέλεσμα να μάθει να υπερασπίζεται και να διεκδικεί τα ατομικά του δικαιώματα με τρόπο που δεν θίγει τον άλλο.

Το παιδί χρειάζεται δομή και όρια στην καθημερινή του ζωή ώστε να μάθει από νωρίς στον αυτοέλεγχο και όχι στην παρορμητικότητα και στα δικά του πολλές φορές μη λογικά θέλω.

Καλό είναι να γνωρίζει να μπαίνει στη θέση του άλλου ώστε να καταλαβαίνει τα συναισθήματα του άλλου  και να μην γίνεται εγωιστής αλλά ανεκτικός και να σέβεται την διαφορετικότητα.

Βοηθήστε  το παιδί να αξιολογεί και να εκτιμά τη βελτίωση που κατορθώνει μέσα από την προσπάθεια του.

Μερικές αξίες – αρετές  που πρέπει να διδάξετε είναι η ηθική, η ειλικρίνεια, η ευγένεια, η υπομονή, η υπευθυνότητα, η συνεργασία, η δικαιοσύνη, η καθαριότητα, η εργατικότητα και η επιμονή.

Επίσης δείξτε ενδιαφέρον για τις ασχολίες του, ασχοληθείτε μαζί του με εποικοδομητικές δραστηριότητες που θα κεντρίσουν την φαντασία και την νοημοσύνη του. Βγάλτε πολλές οικογενειακές φωτογραφίες και διδάξτε του σεβασμό για την καταγωγή του.

Φροντίστε ώστε οι σχέσεις με τον/την σύζυγο σας να είναι οι καλύτερες δυνατές και προσπαθήστε να μην χειροδικείτε, ούτε να φωνάζετε μπροστά στο παιδί σας.

Τέλος βοηθήστε το παιδί να καταλάβει και να ξεχωρίζει τις έννοιες <<δεν μπορώ>> και <<δεν θέλω>>.

Αν το πρόβλημα είναι έντονο είναι αναγκαίο να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ο οποίος θα σας κατευθύνει σε πιο ειδικές συμβουλές γιατί κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και είναι σημαντικό να ακολουθηθεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα όπου θα απευθύνεται συγκεκριμένα στο δικό σας παιδί ώστε να αποφύγετε δυσάρεστα γεγονότα.

ΠΗΓΗ:

  • ΕΛΒΙΝ ΠΡΑΙΣ – ΤΖΕΘ ΠΑΡΡΥ. ΠΩΣ ΘΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΤΕ ΤΗΝ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΑΣ.
    ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΩΡΙΚΟΣ

Τι λέμε στα δύσκολα;

Ο Michael Grose εξηγεί πως τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες στις ανθεκτικές οικογένειες καλύπτουν ο ένας τις ανάγκες του άλλου στις δύσκολες καταστάσεις, επιλέγοντας συγκεκριμένο γλωσσικό κώδικα ανάλογα με την κατάσταση, αντί για γενικευμένες φράσεις. Ακολουθούν 10 παραδείγματα που το χιούμορ, η αποδοχή και η ενσυναίσθηση γίνονται σύμμαχοι μας και τα είδη των καταστάσεων που είναι καλό να εφαρμόζονται.

  1. “Έλα τώρα, γέλα”

Τακτική: Χιούμορ

Καλό για παιδιά που βιώνουν κάποια απογοήτευση, αποτυχία ή απώλεια.

Το χιούμορ είναι ένα δυνατό εργαλείο για την ανάπτυξη της ανθεκτικότητας, αφού αναπτύσσει αισθήματα ελέγχου. Αφήστε τα παιδιά να αστειευτούν ή να διακωμωδήσουν σοβαρές καταστάσεις καθώς αυτός είναι ένας πετυχημένος τρόπος να αποφορτιστούν από αισθήματα άγχους. Σαν γονέας, ελαφρύνετε έντονες καταστάσεις, σατιρίζοντας τον εαυτό σας και χρησιμοποιώντας το δικό σας χιούμορ.

  1. “Μην το αφήσεις να χαλάσει τα πάντα”

Τακτική: Συγκροτημένη σκέψη

Καλό για παιδιά που νιώθουν καταπιεσμένα, που βιώνουν κάποια απόρριψη ή που είναι τελειομανή

Το να στεγανοποιούμε αρνητικά γεγονότα και να τα απομακρύνουμε από το να επηρεάζουν και άλλες πτυχές της ζωής μας είναι μια σημαντική ικανότητα. Όταν συμβαίνει κάτι αρνητικό, τα παιδιά πρέπει να μάθουν να το αφήνουν πίσω τους ώστε να συνεχίσουν την υπόλοιπή τους μέρα.

  1. “Ας κάνουμε ένα διάλειμμα”

Τακτική: Αποπροσανατολισμός

Καλό για: Παιδιά που βιώνουν πιεστικές καταστάσεις, παιδιά που υπεραναλύουν, παιδιά που έχουν πολύ φορτωμένη καθημερινότητα.

Όταν τα παιδιά είναι πιεσμένα από κάποια συμβάντα ή περνούν πολύ χρόνο να σκέφτονται και να υπεραναλύουν καταστάσεις, είναι χρήσιμο να κάνουν κάτι ώστε να αποσπάται η προσοχή τους από την κατάσταση. Παιχνίδια, λίγη τηλεόραση, βόλτες, είναι όλα καλά παραδείγματα για να αποπροσανατολίσουν το μυαλό των ανήσυχων και αγχωμένων παιδιών από το πρόβλημα. Η ικανότητα να αποσπάς την προσοχή σου, είναι υγιής και μπορεί να αποφέρει ένα πιο ευτυχισμένο μέλλον. Βοηθά επίσης τα παιδιά να μην βιώνουν ξανά και ξανά τις αρνητικές εμπειρίες στο μυαλό τους.

  1. “Έχεις μιλήσει σε κανέναν γι’ αυτό;”

Τακτική: Ψάχνοντας βοήθεια

Καλό για: Παιδιά που έχουν υπάρξει θύματα εκφοβισμού, βιώνουν καταστάσεις κοινωνικής πίεσης και πρέπει να διαχειριστούν προσωπικές ανησυχίες.

Οι ανθεκτικοί άνθρωποι ψάχνουν παρηγοριά στη συντροφιά άλλων όταν βιώνουν κάποια μεγάλη δυσκολία. Γι’ αυτό οι κοινωνικές σχέσεις είναι μια σημαντική προφυλακτική τακτική για τους νέους. Το να μάθουμε τον τρόπο να επικοινωνούμε ώστε να αποζητούμε βοήθεια, είναι από τις καλύτερες τακτικές για να μπορούμε να ξεπερνούμε τις δυσκολίες της ζωής.

  1. “Ξέρω ότι φαίνεται άσχημο όμως θα το ξεπεράσεις”

Τακτική: Προσφορά ελπίδας

Καλό για: Παιδιά που βιώνουν κάποια απώλεια, bullying, αλλαγή ή έντονη απογοήτευση

Υπάρχουν φορές που οι γονείς δε μπορούν να κάνουν κάτι πέρα από το να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους, όταν η ζωή δεν τα φέρνει όπως τα περίμεναν και να αποτελούν πηγή ελπίδας και αισιοδοξίας. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ανθεκτικότητα ενός παιδιού ή ενός νέου ενδυναμώνεται από την παρουσία τουλάχιστον ενός υποστηρικτικού ενηλίκου. 

  1. “Τι μπορείς να μάθεις από αυτό ώστε να μη σου συμβεί ξανά;”

Τακτική: Θετικός ανασχεδιασμός της κατάστασης

Καλό για: Παιδιά που κάνουν λάθη, που απογοητεύουν άλλους ή βιώνουν προσωπική απογοήτευση.

Ένα από τα πιο κοινά χαρακτηριστικά των αισιόδοξων ατόμων είναι η ικανότητά τους να βρίσκουν ένα μάθημα ή να ψάχνουν για ένα μήνυμα σε κάθε αρνητική ή δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζουν. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να ανασχεδιάζουν ένα συμβάν με θετικό τρόπο ώστε να το δουν πιο αισιόδοξα. Σημαντικό είναι τα παιδιά να δουν ότι εσύ επιλέγεις να δεις μια κατάσταση θετικά ή αρνητικά.

  1. “Ότι είναι να γίνει, θα γίνει”

Τακτική: Αποδοχή

Καλό για: Παιδιά που ανησυχούν για αποτυχία σε εξετάσεις ή κάποιο άλλο στόχο, για πιο απαισιόδοξα παιδιά

Αν σας έχει συμβεί να βιάζεστε για μια πολύ σημαντική συνάντηση και καθυστερήσετε για ώρες στην κίνηση, τότε ξέρετε τι σημαίνει να διαχειρίζεσαι καταστάσεις που δεν μπορείς να ελέγξεις. Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσεις μια τέτοια κατάσταση είναι να αποδεχτείς ότι η ανησυχία και ο θυμός δε θα οδηγήσουν πουθενά. Με τον ίδιο τρόπο, οι ανθεκτικοί γονείς βοηθούν τα παιδιά τους να καταλάβουν για τι αξίζει να αγχώνονται και για τι όχι. Κάποια πράγματα δε θα αλλάξουν ποτέ, όσο κι αν τα παιδιά ανησυχούν ή τα βάζουν με τους εαυτούς τους.

  1. “Αυτό δεν είναι και το τέλος του κόσμου”

Τακτική: Διατήρηση της λογικής

Καλό για παιδιά που δραματοποιούν καταστάσεις

Ενώ όλοι μας δραματοποιούμε συχνά καταστάσεις, το να καταλήγεις πάντα στο χειρότερο πιθανό σενάριο ή συμπέρασμα τελικά προκαλεί μόνο άγχος. Όταν τα παιδιά συνέχεια σκέφτονται τις χειρότερες εναλλακτικές, πρέπει να τα βοηθήσουμε να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους. ‘Ναι, μπορεί να καταλήξεις να μην ξέρεις κανένα στην κατασκήνωση όμως δε θα είσαι ο μόνος. Εξάλλου μάλλον θα κάνεις νέους φίλους όπως κάνεις συνήθως.’

  1. Ίσως έχεις δίκιο, όμως έχεις σκεφτεί ότι…”

Τακτική: Ευελιξία στην σκέψη

Καλό για παιδιά που δραματοποιούν καταστάσεις, βιώνουν ακραία συναισθήματα ή υπερβάλλουν

Είναι σημαντικό για τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι όλα μαύρο ή άσπρο. Αντικαταστήστε το ‘είμαι έξαλλος’ με το ‘με ενόχλησε’. Το ‘Είναι μια καταστροφή’ με ‘Έχουμε ένα πρόβλημα. Το ‘σιχαίνομαι’ με το ‘δεν μου αρέσει’. Η ρεαλιστική γλώσσα οδηγεί και σε ρεαλιστική σκέψη.

  1. “Τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό;”

Τακτική: Δραστηριοποίηση

Καλό για παιδιά που μελαγχολούν εύκολα, που βιώνουν κάποια απογοήτευση, που νιώθουν ανεπαρκή

Συχνά τα παιδιά νιώθουν να μη μπορούν να διαχειριστούν καταστάσεις όπως συνεχή αποτυχία σε κάποια τους προσπάθεια ή συχνή απόρριψη από άλλους. Αυτά τους δημιουργούν συναισθήματα ανεπάρκειας και μοναξιάς. Η δραστηριοποίηση είναι συχνά η καλύτερη λύση. Βοηθήστε τα να κοιτάξουν μπροστά, να θέσουν στόχους, να φτιάξουν κάποια πλάνα. Εντοπίστε ποιο είναι το πρώτο βήμα για μια καινούρια τους προσπάθεια και βοηθήστε τα να το κάνουν.

Κάντε το μέρος της καθημερινότητας σας

Το κλειδί της επιτυχίας είναι να γίνουν αυτές οι φράσεις αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής οικογενειακής γλώσσας. Θα ξέρετε ότι έχετε πετύχει όταν τα παιδιά σας, σαν ενήλικοι πλέον, θα σας θυμίζουν όταν παραπονιέστε ότι ‘μπορείτε να το ξεπεράσετε’, ‘δείτε την αστεία του πλευρά’ ή ‘θα περάσει κι αυτό’. Τότε θα ξέρετε ότι γαλουχήσατε τα παιδιά σας με κάποια σημαντικά μηνύματα για το πώς να αντιμετωπίζουν τη ζωή.

 

Πηγή: www.kidspot.com.au